GSHP - pompa ciepła gruntowa

Czym jest GSHP

GSHP (Ground Source Heat Pump) to pompa ciepła gruntowa - pobiera ciepło z gruntu, gdzie na głębokości >5 m temperatura jest stabilna (8-10°C) niezależnie od pory roku. To zasadnicza przewaga nad pompą powietrzną (ASHP), której wydajność spada zimą.

Typy GSHP

1. Sondy pionowe (najczęstsze)

Odwierty 100-150 m głębokości, średnica 130-150 mm
1-3 odwierty dla domu 150 m²
Mała powierzchnia działki (4-6 m² na odwiert)
SCOP 5,0-5,3 - najwyższy
Wymaga zgłoszenia wodnoprawnego do RZGW
Operat hydrogeologiczny (3 000-6 000 zł)

2. Kolektor poziomy

Rury na głębokości 1,5-2 m, długość 200-400 m
Wymaga 250-400 m² wolnej działki (bez budynków, podjazdów, dużych drzew)
SCOP 4,5-4,9 - niższy niż sondy ale wciąż wysoki
Bez pozwoleń (do 30 m głębokości)
Tańszy w wykonaniu (-15 do -25 tys. zł vs sondy)

3. Studnie chłonne (woda-woda, W2W)

Pobór wody z gruntu (studnia + skraplacz wody)
Najwyższy SCOP (5,2-5,8)
Wymaga dostępności wody gruntowej (analiza geologiczna)
Wymaga pozwolenia wodnoprawnego (skomplikowane)
Rzadziej stosowane w PL

Zalety GSHP

Najwyższa efektywność (SCOP 4,8-5,3) - 25-35% taniej w eksploatacji niż A2W
Stabilna praca cały rok - temperatura źródła nie spada
Cicha - kompresor wewnątrz domu (nie głośna jednostka zewn.)
Wysoka dotacja Czyste Powietrze - do 50 900 zł (vs 35 200 dla powietrznych)
Możliwość chłodzenia pasywnego (latem grunt ma ~12°C - cyrkulacja bez sprężarki)

Wady GSHP

Wysoki koszt początkowy - 80 000-130 000 zł brutto (vs 45-75 dla A2W)
Formalności dla sond - RZGW, operat hydrogeologiczny (30-60 dni)
Wymóg działki - bez sond min. 200-400 m² wolnej powierzchni
Dłuższy czas montażu - 4-8 tygodni (sondy wymagają zgłoszenia)
Ryzyko geologiczne - w niektórych obszarach (warstwy zwodnione, wapień) trudniejsze odwierty

Kiedy GSHP się opłaca

GSHP wbrew wyższej cenie wstępnej okazuje się tańsze w długim horyzoncie:

Horyzont	A2W (15kW, dom 200 m²)	GSHP (15kW, dom 200 m²)
Inwestycja brutto	65 000	110 000
Po dotacji	30 000	60 000
Roczne koszty CO+CWU	7 500	5 500
TCO 15 lat	142 500	142 500
TCO 20 lat	180 000	170 000
TCO 25 lat	217 500	197 500

GSHP zwraca się względem A2W po ~18-22 latach. Plus żywotność GSHP to 25-30 lat (vs 15-20 dla A2W), więc realnie często lepszy wybór dla nowych domów.

Geologia Małopolski / Śląska - czy się nadaje?

Małopolska: zróżnicowana - gliny (Krakowska Wyżyna), wapienie (Jura), rumosze fliszowe (Beskidy). Operat hydrogeologiczny określa wydajność cieplną gruntu (typowo 35-65 W/m sondy).
Śląsk: głównie wapienie i piaskowce - bardzo dobre dla wymiany ciepła (50-70 W/m). Region górniczy = sprawdzona infrastruktura wiertnicza.

Bezpłatnie sprawdzamy geologię przed wyceną.

GSHP