Uchwała antysmogowa Śląsk 2026 terminy wymiany kotłów, kary, programy wsparcia
Uchwała Sejmiku Województwa Śląskiego (Nr V/36/1/2017) wymusza wymianę przestarzałych kotłów: bezklasowych (termin minął 2022), klasy 1-2 (termin minął 2024), klasy 3-4 do końca 2027 roku. Po tej dacie obowiązują tylko źródła czyste.
Terminy wymiany kotłów na Śląsku
| Typ kotła | Deadline wymiany | Status 2026 |
|---|---|---|
| Kotły bezklasowe (kopciuchy) | 01.01.2022 | ⚠ Termin minął |
| Klasa 1-2 (EN 303-5) | 31.12.2024 | ⚠ Termin minął |
| Klasa 3 | 31.12.2027 | ⏰ 2 lata na wymianę |
| Klasa 4 | 31.12.2027 | ⏰ 2 lata na wymianę |
| Klasa 5+ (ekoprojekt) | Brak — dozwolone | ✓ OK |
Co można, a czego nie palić na Śląsku?
❌ Zakazane
- Muły i flotokoncentraty (odpady węglowe) — od 1.09.2017
- Węgiel brunatny (poza miałem certyfikowanym) — od 1.09.2019
- Drewno mokre (wilgotność >20%) — od 1.09.2019
- Wszystkie odpady (plastik, gumka, drewno malowane, lakier)
- Spalanie liści, gałęzi, traw na ogniskach
✓ Dozwolone
- Węgiel kamienny (sortymenty grube) — w klasie 5+ lub ekoprojekt
- Pellet drzewny (klasa A1/A2) — kotły klasy 5+
- Drewno sezonowane 12-18 m-cy (wilgotność ≤20%)
- Brykiety drzewne
- Wszystkie źródła czyste: PC, gaz, elektryka, OZE
Kary za niewymienienie kotła
- Mandat: do 5 000 zł — nakładany przez Straż Miejską lub WIOŚ Katowice. Może być powtarzany przy każdej kontroli.
- Utrata prawa do dotacji: brak wymiany kotła klasy 1-2 dyskwalifikuje wniosek o Czyste Powietrze.
- Kontrole z dronami PM10/PM2.5: wojewódzkie ekopatrole — szczególnie intensywne 1.10-31.03 w aglomeracji śląskiej.
- Strefy specjalne: Katowice, Gliwice, Sosnowiec — wzmożone kontrole + dodatkowe restrykcje miejskie.
Programy wsparcia na Śląsku 2026
Czyste Powietrze 2026 (WFOŚiGW Katowice)
Federalny program. Dotacja do 66 000 zł na pompę ciepła (próg najwyższy) lub do 4 500 zł na kocioł gazowy. Plus ulga termomodernizacyjna 53 000 zł od PIT. Pełny przewodnik.
RPO Śląsk (FE SL 2021-2027)
Regionalny Program Operacyjny — dotacja regionalna dla MŚP do 50% kosztów PV/PC/magazyn. Nabory cykliczne przez Urząd Marszałkowski Województwa Śląskiego.
Stop Smog (dla najuboższych)
Do 53 000 zł dotacji + 100% kosztów dla osób spełniających kryterium dochodowe. Łączy się z Czyste Powietrze (próg najwyższy). Stop Smog — szczegóły.
Programy gminne
Niektóre gminy (np. Tychy — Tyski Pakiet Antysmogowy, Sosnowiec — Eko-Sosnowiec, Bielsko-Biała) mają dodatkowe dotacje miejskie. Można łączyć z Czyste Powietrze.
Ulga termomodernizacyjna
Odliczenie do 53 000 zł od podatku PIT — dla wszystkich, bez progu dochodowego. Działa łącznie z Czyste Powietrze i Stop Smog.
FAQ — Uchwała antysmogowa Śląsk
Czego dotyczy uchwała antysmogowa Śląsk?+
Uchwała Nr V/36/1/2017 Sejmiku Województwa Śląskiego z 7 kwietnia 2017 r. wprowadza zakaz spalania określonych paliw i wymusza wymianę przestarzałych kotłów. Obejmuje całe województwo (Katowice, Gliwice, Sosnowiec, Tychy, Częstochowa, Bielsko-Biała i inne). Cel: redukcja PM10/PM2.5 o 50% do 2030 i likwidacja smogu w aglomeracji śląskiej.
Do kiedy muszę wymienić kocioł na Śląsku?+
Kotły bezklasowe (kopciuchy): termin minął 1 stycznia 2022. Kotły klasy 1-2 (EN 303-5): wymiana do 31 grudnia 2024. Kotły klasy 3-4: do 31 grudnia 2027 (3 lata dłużej niż w Małopolsce). Po tej dacie obowiązują tylko kotły klasy 5+ (ekoprojekt) lub źródła czyste (PC, gaz, OZE).
Jakie paliwa są zakazane na Śląsku?+
Od 1 września 2017: zakaz spalania mułów i flotokoncentratów węglowych (odpadów). Od 1 września 2019: zakaz węgla brunatnego (poza miałem certyfikowanym), drewna mokrego (wilgotność >20%) i mułów węglowych. Dozwolone: węgiel kamienny sortymentu grubego, pellet drzewny, drewno sezonowane. Zakaz spalania wszystkich odpadów (plastik, gumka, drewno malowane).
Jakie kary za niewymienienie kotła na Śląsku?+
Mandat: do 5 000 zł nakładany przez Straż Miejską lub WIOŚ (Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w Katowicach). Powtarzalne kontrole — kara może być nakładana kilkukrotnie. Ekopatrole z dronami z czujnikami PM10/PM2.5 (najintensywniejsze październik-marzec). Utrata prawa do dotacji Czyste Powietrze przy braku wymiany.
Czy uchwała obejmuje firmy i przemysł na Śląsku?+
Tak — obejmuje wszystkie budynki w województwie, w tym hale produkcyjne, magazyny, biurowce. Dla firm dostępne programy: Energia Plus (NFOŚiGW), RPO Śląsk (FE SL 2021-2027, do 50% dotacji dla MŚP), preferencyjne kredyty BOŚ. Dla firm zaplanowanych w specjalnych strefach ekonomicznych: dodatkowe zwolnienia.
Czemu Śląsk ma dłuższe terminy niż Małopolska?+
Województwo śląskie ma większą gęstość zaludnienia z kotłowniami węglowymi (tradycyjnie region górniczy) — większa skala wymian wymagała dłuższego okresu przejściowego. Stąd: Małopolska 2026 vs Śląsk 2027. Z drugiej strony — Śląsk ma najwyższe stężenia smogu w Polsce, więc kontrole są bardziej intensywne.
Jak sprawdzić klasę swojego kotła na Śląsku?+
Klasa kotła jest podana na tabliczce znamionowej (na boku kotła) — szukaj "Klasa 1/2/3/4/5" lub "EN 303-5". Brak tabliczki = kocioł bezklasowy (kopciuch). Możesz też sprawdzić w dokumentacji producenta lub poprosić instalatora o ocenę. W razie wątpliwości — zakładaj klasę 3-4 i planuj wymianę przed 31.12.2027.
Gdzie złożyć wniosek Czyste Powietrze na Śląsku?+
WFOŚiGW w Katowicach (ul. Plebiscytowa 19, 40-035 Katowice) — wniosek elektroniczny przez GWD (Generator Wniosków Dotacyjnych). Do 66 000 zł dotacji w progu najwyższym. Doradzamy w całej procedurze — od audytu, przez wniosek, po rozliczenie po wykonaniu inwestycji.
Pomożemy wymienić kocioł — Śląsk
Audyt, dobór pompy ciepła, wniosek Czyste Powietrze, montaż, rozliczenie dotacji. Termin 31.12.2027 — zacznij dziś, kontrole są intensywne.
☎ Zadzwoń: 608 682 620Wymiana kotła — przewodnik • Czyste Powietrze 2026 • Uchwała Małopolska