Uchwała antysmogowa Śląsk 2026 terminy wymiany kotłów, kary, programy wsparcia

Uchwała Nr V/36/1/2017 Sejmiku Województwa Śląskiego z 7 kwietnia 2017 r. wprowadza zakaz spalania określonych paliw i wymusza wymianę przestarzałych kotłów. Obejmuje całe województwo (Katowice, Gliwice, Sosnowiec, Tychy, Częstochowa, Bielsko-Biała i inne).

Kotły bezklasowe i klasy 1-2 miały terminy zależne od wieku: ponad 10 lat lub bez tabliczki znamionowej do 31.12.2021, 5-10 lat do 31.12.2023, poniżej 5 lat do 31.12.2025. Wszystkie te terminy już minęły. Kotły klasy 3-4: do 31 grudnia 2027 (rok dłużej niż w Małopolsce). Po tej dacie dozwolone są tylko kotły klasy 5 lub źródła czyste (PC, gaz, OZE). Na Śląsku uchwała nie wymaga, by kocioł spełniał ekoprojekt - wystarczy klasa 5.

To zależy od klasy kotła. Kotły bezklasowe i klasy 1-2 miały terminy zależne od wieku: ponad 10 lat lub bez tabliczki znamionowej do 31.12.2021, 5-10 lat do 31.12.2023, poniżej 5 lat do 31.12.2025. Wszystkie te terminy już minęły. Kotły klasy 3-4 trzeba wymienić do 31 grudnia 2027. Kotły klasy 5 uchwała pozwala używać dalej, bez terminu wymiany (ekoprojekt nie jest wymagany). Wymiana z dotacją Czyste Powietrze trwa zwykle ok. 6-9 miesięcy od pierwszego kontaktu do wypłaty. Przy zwykłej dotacji prace mogą ruszyć (pierwsza faktura) do 6 miesięcy przed złożeniem wniosku, a przy prefinansowaniu i ścieżce kredytowej dopiero po złożeniu wniosku i podpisaniu umowy. Na realizację masz do 24 miesięcy od złożenia wniosku (w ścieżce kredytowej 18).

Ekogroszek to sortyment węgla kamiennego, a uchwała śląska nie zakazuje węgla kamiennego - zakazuje węgla brunatnego i paliw z niego, mułów i flotokoncentratów węglowych, paliw z ponad 15% węgla kamiennego o uziarnieniu poniżej 3 mm (miał), biomasy o wilgotności powyżej 20% oraz odpadów. O tym, do kiedy możesz palić ekogroszkiem, decyduje klasa kotła: w kopciuchu i kotle klasy 1-2 już nie wolno (terminy minęły), w kotle klasy 3-4 do 31 grudnia 2027, a w kotle klasy 5 uchwała nie wyznacza terminu.

Program Czyste Powietrze obejmuje wymianę starego źródła ciepła m.in. na kocioł na pellet drzewny oraz kocioł zgazowujący drewno klasy 5+. Warunkiem jest trwała likwidacja dotychczasowego nieefektywnego kotła i urządzenie z listy ZUM (zielonych urządzeń i materiałów NFOŚiGW). Kotłów węglowych nie ma na liście źródeł ciepła finansowanych z programu, które opisujemy w przewodniku po Czystym Powietrzu. Najwyższą dotację dostaniesz przy wymianie na pompę ciepła: do 35 200 zł na pompę powietrze-woda i do 65 000 zł na gruntową z dolnym źródłem (170 100 zł to maksimum programu z pełną termomodernizacją). Wniosek składa się do WFOŚiGW w Katowicach.

Od 1 września 2017 obowiązuje całkowity zakaz węgla brunatnego i paliw z niego, mułów i flotokoncentratów węglowych, paliw z ponad 15% węgla kamiennego o uziarnieniu poniżej 3 mm (miał) oraz biomasy o wilgotności powyżej 20% (mokre drewno). Dozwolone: węgiel kamienny, w tym ekogroszek, pellet drzewny, drewno o wilgotności do 20% (zalecane sezonowanie min. 2 lata). Zakaz spalania wszystkich odpadów (plastik, guma, drewno malowane).

Mandat do 500 zł (do 1 000 zł przy zbiegu wykroczeń), a jeśli sprawa trafi do sądu - grzywna do 5 000 zł (art. 334 Prawa ochrony środowiska). Kontrolują: gmina (upoważnieni pracownicy), straż gminna lub miejska i Policja, w części miast z użyciem dronów (najintensywniej październik-marzec). Przy kolejnej kontroli kara może się powtórzyć. Za wymianę starego kotła nadal dostaniesz dotację Czyste Powietrze.

Tak - obejmuje wszystkie budynki w województwie, w tym hale produkcyjne, magazyny, biurowce. Dla firm dostępne programy: Energia Plus (NFOŚiGW), RPO Śląsk (FE SL 2021-2027, do 50% dotacji dla MŚP), preferencyjne kredyty BOŚ. Dla firm zaplanowanych w specjalnych strefach ekonomicznych: dodatkowe zwolnienia.

Województwo śląskie ma większą gęstość zaludnienia z kotłowniami węglowymi (tradycyjnie region górniczy) - większa skala wymian wymagała dłuższego okresu przejściowego. Stąd: Małopolska 2026 vs Śląsk 2027. Z drugiej strony - Śląsk ma najwyższe stężenia smogu w Polsce, więc kontrole są bardziej intensywne.

Klasa kotła jest podana na tabliczce znamionowej (na boku kotła) - szukaj "Klasa 1/2/3/4/5" lub "EN 303-5". Brak tabliczki = kocioł bezklasowy (kopciuch). Możesz też sprawdzić w dokumentacji producenta lub poprosić instalatora o ocenę. W razie wątpliwości - zakładaj klasę 3-4 i planuj wymianę przed 31.12.2027.

WFOŚiGW w Katowicach (ul. Plebiscytowa 19, 40-035 Katowice) - wniosek elektroniczny przez GWD (Generator Wniosków Dotacyjnych). Do 35 200 zł na pompę powietrze-woda i do 65 000 zł na gruntową z dolnym źródłem (maksimum programu z pełną termomodernizacją to 170 100 zł w progu najwyższym). Doradzamy w całej procedurze - od audytu, przez wniosek, po rozliczenie po wykonaniu inwestycji.