Uchwała antysmogowa Małopolska 2026 terminy wymiany kotłów, kary, programy wsparcia
Uchwała Sejmiku Województwa Małopolskiego (Nr XXXII/452/17) wymusza wymianę przestarzałych kotłów: bezklasowych i klasy 1-2 (termin minął), klasy 3-4 do końca 2026 roku. Po tej dacie obowiązują tylko źródła czyste.
Terminy wymiany kotłów w Małopolsce
| Typ kotła | Deadline wymiany | Status 2026 |
|---|---|---|
| Kotły bezklasowe (kopciuchy) | 30.09.2024 | ⚠ Termin minął |
| Klasa 1-2 (EN 303-5) | 30.09.2024 | ⚠ Termin minął |
| Klasa 3 | 31.12.2026 | ⏰ Ostatni rok |
| Klasa 4 | 31.12.2026 | ⏰ Ostatni rok |
| Klasa 5+ (ekoprojekt) | Brak — dozwolone | ✓ OK |
Co można, a czego nie palić w Małopolsce?
❌ Zakazane
- Muły i flotokoncentraty (odpady węglowe) — od 1.07.2017
- Węgiel brunatny — od 1.09.2019
- Drewno mokre (wilgotność >20%) — od 1.09.2019
- Wszystkie odpady (plastik, gumka, lakier, drewno malowane)
- Kraków: dodatkowo węgiel kamienny i drewno (od 2019)
✓ Dozwolone
- Węgiel kamienny (sortymenty grube) — w klasie 5+ lub ekoprojekt
- Pellet drzewny (klasa A1/A2) — kotły klasy 5+
- Drewno sezonowane 12-18 m-cy (wilgotność ≤20%)
- Brykiety drzewne
- Wszystkie źródła czyste: PC, gaz, elektryka, OZE
Kary za niewymienienie kotła
- Mandat: do 5 000 zł — nakładany przez Straż Miejską lub WIOŚ. Może być powtarzany przy każdej kontroli.
- Utrata prawa do dotacji: brak wymiany kotła klasy 1-2 dyskwalifikuje wniosek o Czyste Powietrze.
- Kraków — kara dodatkowa: do 500 zł za pierwsze naruszenie + zakaz palenia jakimkolwiek paliwem stałym (od 2019).
- Kontrole: Straż Miejska, WIOŚ, ekopatrole (dronami z czujnikami PM) — najintensywniejsze 1.10-31.03.
Programy wsparcia w Małopolsce 2026
Czyste Powietrze 2026 (WFOŚiGW Kraków)
Federalny program. Dotacja do 66 000 zł na pompę ciepła (próg najwyższy) lub do 4 500 zł na kocioł gazowy. Plus ulga termomodernizacyjna 53 000 zł od PIT. Pełny przewodnik.
Stop Smog (dla najuboższych)
Do 53 000 zł dotacji + 100% kosztów dla osób spełniających kryterium dochodowe. Łączy się z Czyste Powietrze (próg najwyższy). Stop Smog — szczegóły.
Krakowski Program Ochrony Powietrza
Tylko dla mieszkańców Krakowa. Do 100% kosztów wymiany kotła + termomodernizacji dla osób spełniających kryteria dochodowe. Łączy z Czyste Powietrze.
Ulga termomodernizacyjna
Odliczenie do 53 000 zł od podatku PIT — dla wszystkich, bez progu dochodowego. Działa łącznie z Czyste Powietrze i Stop Smog. Ulga — szczegóły.
FAQ — Uchwała antysmogowa Małopolska
Czego dotyczy uchwała antysmogowa Małopolska?+
Uchwała Nr XXXII/452/17 Sejmiku Województwa Małopolskiego z 23 stycznia 2017 r. wprowadza zakaz spalania określonych paliw i wymusza wymianę przestarzałych kotłów. Obejmuje całe województwo (poza Krakowem — który ma jeszcze surowsze przepisy miejskie). Cel: redukcja PM10/PM2.5 o 50% do 2030.
Do kiedy muszę wymienić kocioł w Małopolsce?+
Kotły bezklasowe (kopciuchy) i klasy 1-2: termin minął 30 września 2024 (po 1 stycznia 2024 obowiązuje zakaz, więc faktyczny deadline minął). Kotły klasy 3 i 4: do 31 grudnia 2026. Po tej dacie obowiązują tylko kotły klasy 5+ (ekoprojekt) lub źródła czyste (PC, gaz, elektryka, OZE).
Jakie paliwa są zakazane w Małopolsce?+
Od 1 lipca 2017: zakaz spalania mułów i flotokoncentratów węglowych (odpadów). Od 1 września 2019: zakaz węgla brunatnego i niesezonowanego drewna (wilgotność >20%). Dozwolone: węgiel kamienny (sortymentów grube), pellet drzewny, drewno sezonowane (12-18 m-cy schnięcia). W Krakowie obowiązuje całkowity zakaz spalania węgla i drewna od 2019.
Jakie kary za niewymienienie kotła w Małopolsce?+
Mandat: do 5 000 zł nakładany przez Straż Miejską / WIOŚ (Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska). Powtarzalne kontrole — kara może być nakładana kilkukrotnie. Dodatkowo: utrata prawa do dotacji Czyste Powietrze (brak wymiany ≠ kwalifikacja na nowy program). W Krakowie: kary do 500 zł / pierwsze naruszenie + zakaz palenia jakimkolwiek paliwem stałym.
Czy uchwała obejmuje budynki firmowe / przemysłowe w Małopolsce?+
Tak — obejmuje wszystkie budynki na obszarze województwa, nie tylko mieszkalne. Dla firm dostępne programy: Energia Plus (NFOŚiGW), RPO Małopolska (do 50% dotacji dla MŚP), preferencyjne kredyty BOŚ. Doradzamy w wyborze instrumentu finansowego dla firmy.
Jak sprawdzić klasę swojego kotła?+
Klasa kotła jest podana na tabliczce znamionowej (na boku kotła) — szukaj "Klasa 1/2/3/4/5" lub "EN 303-5". Brak tabliczki = kocioł bezklasowy (kopciuch). Możesz też sprawdzić w dokumentacji producenta (jeśli zachowana) lub poprosić instalatora o ocenę. W razie wątpliwości — najlepiej założyć że to klasa 3-4 i planować wymianę przed 31.12.2026.
Czy mogę dostać dotację na nowy kocioł gazowy w Małopolsce?+
Tak — Czyste Powietrze 2026 obejmuje wymianę kotłów na: pompy ciepła (max dotacja, do 66 000 zł), kotły gazowe (do 4 500 zł), gazowe + pellet hybrydowe, kotły pelletowe klasy 5+ (do 9 000 zł), kondensacyjne gazowe. Pompa ciepła ma 7-15× większą dotację niż gaz — i pokrywa dużo większą część inwestycji.
Gdzie złożyć wniosek Czyste Powietrze w Małopolsce?+
WFOŚiGW w Krakowie (ul. Kanonicza 12, 31-002 Kraków) — wniosek elektroniczny przez GWD (Generator Wniosków Dotacyjnych) lub osobiście. Dla mieszkańców Krakowa dodatkowo: Krakowski Program Ochrony Powietrza (do 100% dla najuboższych) i Stop Smog. Doradzamy w łączeniu programów.
Pomożemy wymienić kocioł — Małopolska
Audyt, dobór pompy ciepła, wniosek Czyste Powietrze, montaż, rozliczenie dotacji. Termin 31.12.2026 — zacznij dziś.
☎ Zadzwoń: 608 682 620Wymiana kotła — przewodnik • Czyste Powietrze 2026 • Uchwała Śląsk