Ekoprojekt

Czym jest Ekoprojekt

Ekoprojekt (ang. Ecodesign) to wymóg dyrektywy UE 2009/125/EC nakładający minimalne standardy efektywności energetycznej na urządzenia sprzedawane w UE. Dotyczy:

• Kotłów grzewczych (gaz, olej, węgiel, biomasa)
• Pomp ciepła
• Klimatyzatorów
• Pralek, lodówek, zmywarek
• Oświetlenia
• Komputerów i urządzeń biurowych

Urządzenia spełniające Ekoprojekt mają etykietę energetyczną z klasą efektywności (A+++ do G).

Ekoprojekt dla kotłów na paliwo stałe

Od 1 stycznia 2020 w UE można sprzedawać tylko kotły na paliwo stałe spełniające Ekoprojekt. Wymagania:

Parametr	Wartość minimalna
Sezonowa sprawność energetyczna (η_s)	≥75%
Emisja pyłu	≤40 mg/m³
Emisja CO	≤500 mg/m³
Emisja OGC (węglowodory)	≤20 mg/m³
Emisja NOx	≤200 mg/m³

Te wartości odpowiadają klasie 5 normy EN 303-5 plus dodatkowe wymogi (NOx). Stąd “kocioł klasy 5+ ekoprojekt”.

Ekoprojekt vs uchwała antysmogowa

	Ekoprojekt	Uchwała antysmogowa
Zasięg	Cała UE	Województwo (Polska)
Działanie	Od 2020 nowe instalacje	Wymiana starych do 2026/2027
Klasa kotła	Ekoprojekt = ~5+ EN 303-5	Małopolska: ekoprojekt + automatyczny podajnik (lub kocioł zgazowujący) albo klasa 5 uruchomiona przed 1.07.2017. Śląsk: klasa 5, ekoprojekt nie jest wymagany
Kominki i piece	Ekoprojekt dla miejscowych ogrzewaczy	Ekoprojekt wymagany w obu województwach. Stare kominki bez ekoprojektu, bez sprawności 80% i bez filtra pyłu - termin minął (MP 30.04.2024, ŚL 31.12.2022)
Kara	Brak - niedopuszczone do sprzedaży	Mandat do 500 zł, w sądzie grzywna do 5 000 zł (art. 334 POŚ)

W praktyce: nowy kocioł kupiony w 2026 z definicji spełnia Ekoprojekt, a tym samym uchwałę śląską. W Małopolsce musi dodatkowo mieć automatyczne podawanie paliwa (wyjątek: kotły zgazowujące). Problem to stare kotły klasy 1-4, które trzeba wymienić.

Ekoprojekt dla pomp ciepła

Pompy ciepła muszą spełniać minimum (od 2019):

Pompa	Wymóg minimalny η_s
Powietrze-woda (A2W)	135% (SCOP ≥3,8)
Gruntowa (GSHP)	150% (SCOP ≥4,3)
Powietrze-powietrze (klima)	161% (SCOP ≥4,6)

W praktyce wszystkie sprzedawane w UE pompy to spełniają z dużą rezerwą. Etykiety klasy A++/A+++ to standard 2026.

Etykieta energetyczna (rescale 2021)

UE zaktualizowała skalę etykiet w 2021:

Stara skala	Nowa skala 2021
A+++	A
A++	B
A+	C
A	D

Najlepsza pompa 2026 ma klasę A (nowa skala), co odpowiada A+++ poprzedniej. Producenci masowo używają jeszcze “A+++” w marketingu.

Ekoprojekt a Czyste Powietrze

Dotacja Czyste Powietrze wymaga, aby nowy kocioł lub pompa spełniały Ekoprojekt (lista ZUM NFOŚiGW automatycznie filtruje sprzęt). Stary kocioł bez ekoprojektu nie może być nowym źródłem ciepła, ale za jego wymianę nadal dostaniesz dotację - likwidacja starego kotła jest właśnie warunkiem programu.

Kotły węglowe Ekoprojekt - coraz mniej

Mimo iż kocioł węglowy klasy 5+ ekoprojekt technicznie spełnia unijne wymogi, w praktyce rynkowo zanika:

• Wysoki koszt produkcji (filtr, automatyka)
• Wymóg jakościowego węgla - droższy niż “gruby” zwykły
• Nadchodzące zaostrzenia (Ekoprojekt 2.0 zapowiadany 2028)
• Brak długoterminowej kalkulacji (transformacja energetyczna)

Większość klientów wymieniających kocioł wybiera pompę ciepła zamiast nowego węglowego - przy podobnym wkładzie własnym po dotacji.