Net-metering - system upustów (do marca 2022)

Net-metering (system upustów) to system rozliczeń prosumenta z operatorem dystrybucji (OSD: Tauron, PGE, Enea, Energa), który obowiązywał w Polsce do 31 marca 2022 roku. Od 1 kwietnia 2022 nowi prosumenci są obejmowani net-billingiem, ale starzy prosumenci mogą pozostać na net-meteringu przez 15 lat od umowy.

Jak działał net-metering

Zasada była prosta: 1 kWh oddany do sieci = 1 kWh do odebrania w okresie 12 miesięcy - z drobnym opustem zależnym od mocy mikroinstalacji:

Moc mikroinstalacji	Współczynnik upustu
≤ 10 kWp	1:0,8 (oddajesz 1 kWh, odbierasz 0,8 kWh)
> 10 kWp (do 50 kWp)	1:0,7 (oddajesz 1 kWh, odbierasz 0,7 kWh)

Sieć energetyczna działała jak wirtualny magazyn energii - w lecie oddawałeś nadwyżki, w zimie odbierałeś. Rozliczenie roczne.

Dlaczego był tak korzystny

W net-meteringu cała wyprodukowana energia (z opustem 70-80%) była rozliczana 1:1 z rachunkami:

• ROI fotowoltaiki: 5-7 lat (bez magazynu energii)
• Brak motywacji do magazynu - sieć była tanim “magazynem”
• Niski stosunek kosztu kupna do sprzedaży energii

Dla porównania: dom 5000 kWh/rok z PV 6 kWp produkował ok. 6 000 kWh rocznie. W net-meteringu: 6 000 × 0,8 = 4 800 kWh odebranych za darmo

• dystrybucja. Roczna oszczędność: ~4 000-5 000 zł.

Dlaczego zniesiono net-metering

Wzrost liczby prosumentów (z 50 tys. w 2018 do 1,3 mln w 2022) spowodował przeciążenia sieci dystrybucyjnej w godzinach południowych. Net-metering nie odzwierciedlał kosztów rzeczywistych OSD ani rynkowej wyceny energii. Rząd zdecydował o przejściu na model rynkowy (RCEm).

Net-metering vs net-billing

Cecha	Net-metering (do 03.2022)	Net-billing (od 04.2022)
Zasada rozliczenia	1 kWh oddany = 0,7-0,8 kWh do odebrania	Sprzedaż po RCEm, kupno po cenie detalicznej
Rozliczenie	Roczne	Miesięczne (depozyt prosumencki)
ROI PV bez magazynu	5-7 lat	9-12 lat
ROI PV z magazynem	brak korzyści	7-9 lat (mocna zachęta)
Motywacja do autokonsumpcji	Niska	Wysoka (~2,5× lepiej zużywać niż sprzedawać)

Szczegółowe porównanie ROI w artykule net-billing vs net-metering.

Kto może zostać na net-meteringu

Net-metering obowiązuje 15 lat od daty pierwszego wprowadzenia energii do sieci (data PPE w pierwszej umowie kompleksowej z OSD), pod warunkiem, że umowa została zawarta przed 1 kwietnia 2022. Po tym okresie - przejście na net-billing automatycznie.

W praktyce: jeśli uruchomiłeś PV w 2020 roku, masz net-metering do 2035 roku. Jeśli planujesz teraz - tylko net-billing z Mój Prąd 7 (dotacja na PV + magazyn).

Praktyczna konsekwencja

Stary prosument na net-meteringu zwykle nie potrzebuje magazynu energii (sieć już to zapewnia). Nowy prosument w 2026 - magazyn znacząco poprawia ekonomię (autokonsumpcja 70-85% vs 25-35% bez magazynu).

Jeśli rozważasz rozbudowę instalacji (z 5 do 10 kWp), pamiętaj: rozbudowa po 01.04.2022 automatycznie przenosi Cię na net-billing dla całej instalacji. Audyt opłacalności rozbudowy jest kluczowy.