Uchwała antysmogowa 2026 — Małopolska i Śląsk: terminy, kontrole, kary, wymiana pieca

Rok 2026 to rok przełomowy dla uchwały antysmogowej w Małopolsce — 31 grudnia 2026 mija termin użytkowania kotłów klasy 3. Na Śląsku zegar też tyka — kotły bezklasowe (kopciuchy) są nielegalne od ponad trzech lat, a kontrole z dronami termowizyjnymi w Katowicach, Rybniku i Wodzisławiu Śląskim wykrywają je z powietrza. Ten artykuł to kompletny przewodnik po uchwałach antysmogowych obu województw — terminy, kontrole, kary, jak sprawdzić klasę swojego kotła i jak go wymienić z dotacją do 66 000 zł.

TL;DR — 10 rzeczy, które musisz wiedzieć w 2026

1. Małopolska, klasa 3 — termin 31.12.2026. Jeśli masz taki kocioł, masz 8 miesięcy na wymianę.
2. Małopolska, kopciuchy — nielegalne od 31.12.2023. Każdy dzień użytkowania to ryzyko mandatu.
3. Kraków — najostrzejsza uchwała w Polsce. Od 1 września 2019 zakaz węgla i drewna, dozwolony tylko gaz, prąd, sieć ciepłownicza lub pompa ciepła.
4. Śląsk, kopciuchy — nielegalne od 1.01.2022. Klasa 3 i 4 do 31.12.2027, klasa 5 do 31.12.2028.
5. Mandat za kopciucha po terminie — do 5 000 zł (Kodeks wykroczeń, art. 334).
6. Mandat 500 zł za odmowę kontroli, palenie odpadami lub mokrym drewnem.
7. Drony termowizyjne to już standard w Katowicach, Rybniku, Wodzisławiu, Tychach, Krakowie i Tarnowie.
8. Czyste Powietrze 2026 — dotacja do 66 000 zł dla najwyższego progu dochodowego.
9. Stop Smog — do 53 000 zł dla ubóstwa energetycznego (gminny program).
10. Pompa ciepła powietrze-woda to dziś najlepsza alternatywa dla kopciucha — ROI 6-9 lat z dotacją.

Potrzebujesz pomocy z wymianą pieca pod uchwałę antysmogową? Zadzwoń: ☎ 608 682 620 — bezpłatny audyt + przygotowanie wniosku Czyste Powietrze.

Do kiedy muszę wymienić kocioł? Direct answer

Małopolska: kocioł bezklasowy (kopciuch) — był nielegalny od 31.12.2023. Kocioł klasy 3 — do 31.12.2026. Klasa 4 — do 31.12.2027. Klasa 5 — do 31.12.2029.

Śląsk: kocioł bezklasowy — był nielegalny od 1.01.2022 (eksploatowane ponad 10 lat) lub 1.01.2023 (5-10 lat) lub 1.01.2024 (do 5 lat). Klasa 3 i 4 — do 31.12.2027. Klasa 5 — do 31.12.2028.

Kraków: od 1.09.2019 obowiązuje zakaz spalania węgla i drewna w kotłach, kominkach i piecach. Dozwolone są tylko: gaz ziemny, prąd, sieć ciepłownicza, olej opałowy lekki, LPG.

Małopolska — pełna oś czasu uchwały antysmogowej

Uchwała antysmogowa dla Małopolski (Uchwała Sejmiku Województwa Małopolskiego nr XXXII/452/17 z 23 stycznia 2017, z późn. zm.) wprowadziła stopniowe wycofywanie kotłów na paliwa stałe według klasy emisyjnej (norma PN-EN 303-5:2012).

Tabela 1 — Małopolska, terminy wymiany wg klasy kotła

Typ kotła	Termin wymiany	Status w 2026	Konsekwencje użytkowania
Bezklasowy (kopciuch)	31.12.2023	Nielegalny od 2 lat	Mandat do 5 000 zł, nakaz administracyjny
Klasa 3	31.12.2026	Legalny do końca 2026	Po 1.01.2027 — mandat do 5 000 zł
Klasa 4	31.12.2027	Legalny do końca 2027	Wymiana w ciągu 12-20 miesięcy
Klasa 5	31.12.2029	Legalny do końca 2029	Wymiana w ciągu 3-4 lat
Ekoprojekt (Ecodesign)	bezterminowo*	Legalny	*poza Krakowem i niektórymi gminami
Pompa ciepła / gaz / sieć	bezterminowo	Legalny wszędzie	Brak ograniczeń

Uwaga: w Krakowie obowiązuje odrębna, ostrzejsza uchwała — od 1.09.2019 zakaz spalania węgla i drewna w jakichkolwiek urządzeniach. To oznacza, że nawet kocioł klasy 5 lub Ekoprojekt na węgiel/drewno jest w Krakowie nielegalny.

Kraków — wyspa najostrzejszych przepisów

Uchwała Sejmiku Województwa Małopolskiego nr XVIII/243/16 dla Krakowa (z 15 stycznia 2016) wprowadziła całkowity zakaz spalania paliw stałych. W praktyce w Krakowie możesz mieć:

• kocioł gazowy (sieć lub LPG),
• ogrzewanie elektryczne (w tym pompę ciepła),
• przyłącze do MPEC,
• kocioł olejowy (rzadko stosowany),
• klimatyzator powietrze-powietrze.

Nie możesz: kotła węglowego (nawet klasy 5), kominka na drewno, kotła na pellet (z drewna), pieca kaflowego na węgiel.

To kluczowe rozróżnienie — w Tarnowie, Nowym Sączu czy Bochni kocioł klasy 5 lub Ekoprojekt na pellet nadal jest legalny. W Krakowie — nie.

Case study: Pan Andrzej z Krakowa-Bieżanowa. W październiku 2024 Straż Miejska przeprowadziła kontrolę po zgłoszeniu sąsiada. W kotłowni stał kocioł 4 klasy na ekogroszek — w innym mieście Małopolski byłby legalny do 2027. W Krakowie — nielegalny od 2019. Wynik: nakaz administracyjny wymiany pieca w 6 miesięcy + mandat 1 500 zł. Pan Andrzej zdecydował się na pompę ciepła powietrze-woda 12 kW z dotacją Czyste Powietrze 47 000 zł. Wymiana zajęła 4 miesiące, ogrzewanie kosztuje go dziś 60% mniej niż wcześniej węgiel.

Śląsk — pełna oś czasu uchwały antysmogowej

Uchwała Sejmiku Województwa Śląskiego nr V/36/1/2017 z 7 kwietnia 2017 wprowadziła własny harmonogram, ze szczegółowym podziałem ze względu na wiek kotła.

Tabela 2 — Śląsk, terminy wymiany wg klasy i wieku kotła

Typ kotła	Wiek (na 1.09.2017)	Termin wymiany	Status 2026
Bezklasowy	ponad 10 lat	1.01.2022	Nielegalny od 4 lat
Bezklasowy	5-10 lat	1.01.2023	Nielegalny od 3 lat
Bezklasowy	do 5 lat	1.01.2024	Nielegalny od 2 lat
Klasa 3 i 4	dowolny	1.01.2028	Legalny do końca 2027
Klasa 5	dowolny	1.01.2029	Legalny do końca 2028
Ekoprojekt	nowy	bezterminowo	Legalny
Pompa ciepła / gaz / sieć	dowolny	bezterminowo	Legalny

Na Śląsku — w przeciwieństwie do Małopolski — nie ma osobnej, ostrzejszej uchwały dla Katowic, Sosnowca czy Rybnika. Obowiązują te same terminy w całym województwie. Ale są różnice w intensywności kontroli — to do nich przejdziemy za chwilę.

Kontrole w 2026 — kto, jak, kiedy

W obu województwach legalna podstawa kontroli to art. 379 ustawy Prawo ochrony środowiska — wójt, burmistrz, prezydent miasta lub upoważnieni pracownicy mają prawo wejść na teren nieruchomości, pobrać próbki popiołu, sprawdzić kocioł i paliwo.

Kto kontroluje?

• Straż Miejska / Gminna — najczęściej (zgłoszenia, patrole, drony),
• Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska (WIOŚ) — interwencyjnie,
• Pracownicy urzędu gminy — z upoważnienia wójta/burmistrza/prezydenta,
• Policja — wsparcie przy odmowie wpuszczenia.

Jak kontrolują?

1. Wizyta w domu — sprawdzenie pieca, paliwa (wzrokowo), naklejki klasy kotła, instrukcji obsługi.
2. Pobór próbek popiołu — analiza laboratoryjna na obecność: chloru (PCV/plastik), siarki (mokre drewno), metali ciężkich (śmieci), wielopierścieniowych węglowodorów aromatycznych.
3. Drony termowizyjne — analiza temperatury i składu dymu z kominów. Stosowane w Katowicach, Rybniku, Wodzisławiu Śląskim, Tychach, Bytomiu, Krakowie, Tarnowie, Nowym Sączu.
4. Czujniki naziemne (PM10/PM2.5) — gdy w okolicy nagle skacze stężenie pyłów, lokalizują źródło.
5. Zgłoszenia od sąsiadów — anonimowe lub imienne (zielony telefon w Krakowie: 12 616 75 55).

Drony termowizyjne — jak działają?

Dron z kamerą termowizyjną wykrywa temperaturę spalin wylatujących z komina oraz analizuje gęstość i kolor dymu. Czarny, gęsty dym = palenie odpadami lub mokrym drewnem. Niebieskawy = węgiel złej jakości. Para wodna (biały, szybko znikający) = prawidłowe spalanie.

Dron nie wchodzi na nieruchomość — to ważne. Operuje z drogi publicznej, na wysokości 30-100 m. Po wykryciu nieprawidłowego spalania przekazuje współrzędne Straży Miejskiej, która ląduje na miejscu w ciągu 15-30 minut.

Case study: Pan Tomasz z Sosnowca-Pogonia. Styczeń 2025, wieczór, mróz -8°C. Dron Straży Miejskiej zarejestrował z komina jego domu gęsty czarny dym o temperaturze powyżej 280°C — wskaźnik palenia odpadami. Patrol pojawił się 20 minut później. Pobranie próbki popiołu wykazało chlor (znak palenia plastiku z butelek PET). Wynik: mandat 500 zł + skierowanie do prokuratury (recydywa, drugie zgłoszenie w sezonie). Pan Tomasz zdecydował się na wymianę kotła klasy 3 na pompę ciepła z dotacją Czyste Powietrze 30 000 zł.

Kary — ile może Cię to kosztować?

Tabela 3 — Kary za naruszenie uchwały antysmogowej

Naruszenie	Kwota	Podstawa prawna	Kto nakłada
Odmowa wpuszczenia kontroli	mandat 500 zł	art. 225 § 1 KW	Straż Miejska, Policja
Palenie odpadami (śmieci, plastik)	mandat 500 zł, do 5 000 zł sąd	art. 191 KW + art. 96 KW	Straż Miejska / sąd
Palenie mokrym drewnem (>20% wilg.)	mandat 500 zł	uchwała antysmogowa + KW	Straż Miejska
Eksploatacja kopciucha po terminie	mandat 500 zł, do 5 000 zł	art. 334 KW	Straż Miejska / sąd
Recydywa (powtórne wykroczenie)	do 5 000 zł	art. 96 KW	sąd
Naruszenie nakazu administracyjnego	grzywna do 50 000 zł	KPA art. 119 + UPOŚ	wojewoda / starosta
Brak wpisu w CEEB (deklaracja źródła ciepła)	do 5 000 zł	art. 27h ust. 4 ustawy o termomod.	Straż Miejska
Eksploatacja kotła klasy 3 po 31.12.2026 (Małopolska)	mandat 500 zł, do 5 000 zł	uchwała + KW	Straż Miejska

Najbardziej dotkliwa kara to nakaz administracyjny — wojewoda, starosta lub prezydent miasta może nakazać wymianę pieca w określonym terminie (zwykle 3-6 miesięcy). Niewykonanie nakazu = grzywna do 50 000 zł + przymusowa wymiana na koszt właściciela.

W praktyce w 2024-2025 najczęstsze kary to mandaty 500-1 500 zł. Ale liczba nakazów administracyjnych rośnie — w Krakowie wydano w 2024 ponad 800 takich nakazów.

Jak sprawdzić klasę swojego kotła? Krok po kroku

To pierwszy krok — bez tego nie wiesz, do kiedy masz czas.

1. Sprawdź naklejkę producenta — zwykle z boku lub z przodu kotła. Powinna zawierać:
   • nazwę producenta i model,
   • rok produkcji,
   • klasę kotła wg PN-EN 303-5 (3, 4, 5 lub Ekoprojekt),
   • moc znamionową (kW),
   • numer seryjny.
2. Sprawdź instrukcję obsługi — w sekcji “Dane techniczne” lub “Tabliczka znamionowa”.
3. Sprawdź dokumenty zakupu / fakturę — czasem sprzedawca wpisuje klasę w opisie.
4. Wpisz model w wyszukiwarkę + “klasa kotła” — większość producentów (Defro, Galmet, Klimosz, Pereko, SAS) ma archiwa modeli.
5. Sprawdź listę ZUM (Zielonego Urządzenia Małej mocy) na stronie czystepowietrze.gov.pl — tam są wszystkie kotły dopuszczone do dotacji.
6. Zapytaj producenta przez infolinię — podaj nr seryjny.
7. Zgłoś się do nas — zrobimy darmowy audyt: ☎ 608 682 620.

Brak naklejki = prawdopodobnie kopciuch. Kotły z lat 90. i wcześniejsze nie miały oznaczenia klasy. Jeśli kupiłeś używany kocioł bez dokumentów — domyślnie traktuj go jako bezklasowy.

Co zamiast kopciucha? 5 alternatyw porównanych

Tabela 4 — Alternatywy dla kopciucha (dom 150 m², zapotrzebowanie 12 kW)

Źródło ciepła	Koszt netto inwestycji	Maks. dotacja CP 2026	Roczny koszt ogrzewania	ROI z dotacją
Pompa ciepła powietrze-woda	55-75 tys. zł	66 000 zł (próg I)	2 500-3 800 zł	6-9 lat
Kocioł gazowy kondensacyjny	18-28 tys. zł	brak* (od 2025)	4 000-6 000 zł	5-8 lat
Sieć ciepłownicza (przyłącze)	8-15 tys. zł	30 000 zł (próg III)	4 500-6 500 zł	4-6 lat
Klimatyzator powietrze-powietrze	12-22 tys. zł	21 000 zł (próg I)	3 500-5 000 zł**	5-7 lat
Kocioł na pellet klasy 5+	14-22 tys. zł	brak (od 2024)	4 500-6 800 zł	nie dotyczy

*Kotły gazowe od 2025 nie są już dotowane z Czyste Powietrze (z wyjątkiem ścieżki Stop Smog dla najuboższych). **Klimatyzator pokrywa zwykle 60-80% potrzeb grzewczych — pozostałe 20-40% pokrywa CWU + grzejnik elektryczny.

1. Pompa ciepła — numer 1 w 2026

Pompa ciepła powietrze-woda to dziś najtańsza w eksploatacji legalna alternatywa. Roczny koszt ogrzewania domu 150 m² to 2 500-3 800 zł — wobec 6 500-9 000 zł dla kopciucha na ekogroszek. Z dotacją Czyste Powietrze 30-66 tys. zł zwrot inwestycji wynosi 6-9 lat.

Szczegóły dla Małopolski: Czyste Powietrze Małopolska. Dla Śląska: Czyste Powietrze Śląsk.

2. Gaz ziemny — szybko, ale drożej w eksploatacji

Kocioł kondensacyjny to najszybsza opcja — instalacja 1-3 dni, koszt 18-28 tys. zł. Ale od 2025 nie ma już dotacji w Czyste Powietrze (poza Stop Smogiem). Eksploatacja: 4 000-6 000 zł rocznie. Sensowne, jeśli masz przyłącze gazowe i nie chcesz inwestycji w pompę. Porównanie: Pompa ciepła czy gaz w 2026.

3. Sieć ciepłownicza — gdzie dostępna

W Krakowie (MPEC), Katowicach (Tauron Ciepło), Sosnowcu, Tychach, Rybniku, Tarnowie — sieć ciepłownicza pokrywa duże części miast. Koszt przyłącza 8-15 tys. zł, eksploatacja 4 500-6 500 zł rocznie. Dotacja 30 000 zł (próg III dochodowy, podwyższony poziom).

4. Klimatyzator powietrze-powietrze

Często niedoceniana opcja — klimatyzator typu split z funkcją grzania (pompa ciepła powietrze-powietrze). Koszt 12-22 tys. zł, dotacja 21 000 zł dla najwyższego progu. Idealny dla domów dobrze ocieplonych do 120 m² oraz dla mieszkań.

5. Kocioł na pellet klasy 5+ / Ekoprojekt

Ostatnia legalna opcja na biomasę — ale nie w Krakowie (zakaz drewna i pelletu od 2019). W reszcie Małopolski i na Śląsku — legalny. Koszt 14-22 tys. zł. Bez dotacji od 2024 (Czyste Powietrze wykluczyło kotły na biomasę z list ZUM, oprócz wyjątkowych przypadków). Eksploatacja 4 500-6 800 zł rocznie.

Programy wymiany pieca — Czyste Powietrze + Stop Smog + gminne

Czyste Powietrze 2026

Główny program ogólnopolski. Trzy progi dochodowe:

• Próg I (najniższy dochód) — do 66 000 zł dotacji,
• Próg II (podwyższony) — do 47 000 zł,
• Próg III (podstawowy) — do 30 000 zł.

Szczegóły: Czyste Powietrze 2026 — zmiany. Najczęstsze błędy we wniosku: Błędy we wniosku CP. Pillar program: /dotacje/czyste-powietrze/.

Stop Smog — dla ubóstwa energetycznego

Program dla osób w ubóstwie energetycznym (dochód miesięczny < 1 894 zł na osobę w rodzinie lub < 2 651 zł singiel). Dotacja do 53 000 zł, w pełni pokrywa koszt wymiany pieca + termomodernizacji. Realizowany przez gminy (Tarnów, Bochnia, Wieliczka, Sosnowiec, Katowice, Tychy, Rybnik, Bielsko-Biała, Gliwice — pełna lista co roku rośnie).

Gminne dotacje — uzupełnienie

Wybrane gminy oferują dodatkowe dotacje łączące się z Czyste Powietrze:

• Tarnów — do 8 000 zł na pompę ciepła (program 2025-2027),
• Bochnia — do 5 000 zł na wymianę pieca,
• Wieliczka — do 4 000 zł,
• Sosnowiec — do 7 500 zł na pompę ciepła,
• Katowice — do 10 000 zł (program “Czyste Katowice”),
• Tychy — do 6 000 zł,
• Rybnik — do 5 000 zł.

Konkretne miasta — terminy, kontrole, dotacje

Kraków

• Uchwała: najostrzejsza w PL, zakaz węgla i drewna od 1.09.2019.
• Kontrole: codziennie, drony termowizyjne (dział Ekodoradcy), Straż Miejska + zielony telefon 12 616 75 55.
• Dotacje: Czyste Powietrze + program “Czyste powietrze dla Krakowa” + Stop Smog.
• Pompy ciepła w Krakowie: /pompy-ciepla/krakow/.

Katowice

• Uchwała śląska — kopciuchy nielegalne, klasa 3 i 4 do 2027.
• Kontrole: drony, czujniki AirPolis (60+ lokalizacji).
• Dotacje: program “Czyste Katowice” + CP + Stop Smog.
• Pompy ciepła w Katowicach: /pompy-ciepla/katowice/.

Tarnów

• Uchwała małopolska — klasa 3 do 31.12.2026 (TEN ROK!).
• Kontrole: Straż Miejska + drony (od 2024), pobór próbek.
• Dotacje: gminny program 8 000 zł + CP do 66k.
• Pompy ciepła w Tarnowie: /pompy-ciepla/tarnow/.

Sosnowiec

• Uchwała śląska, intensywne kontrole z dronami od 2023.
• Dotacje gminne 7 500 zł + CP + Stop Smog.
• Pompy ciepła w Sosnowcu: /pompy-ciepla/sosnowiec/.

Gliwice

• Uchwała śląska — bezklasowe nielegalne, klasa 3 i 4 do 2027.
• Kontrole patrole zimowe + zgłoszenia mieszkańców.
• Dotacja gminna do 6 000 zł.

Bielsko-Biała

• Uchwała śląska — terminy jak całe województwo.
• Drony od 2024, intensywne kontrole w sezonie grzewczym.
• Stop Smog z silnym budżetem (programy z BGK).

Tychy

• Uchwała śląska, drony termowizyjne od 2023.
• Dotacja gminna 6 000 zł + CP.

Rybnik

• Stolica polskiego smogu — najczęstsze przekroczenia PM10 w Europie (lata 2017-2020).
• Bardzo intensywne kontrole — drony 24/7 w sezonie grzewczym.
• Dotacja gminna 5 000 zł + CP do 66k.

Case study: Pani Halina z Tarnowa-Mościc. Marzec 2025, wymiana kotła klasy 3 (zainstalowanego w 2009) — uprzedziła termin 31.12.2026. Dochód 38 000 zł rocznie (próg II w CP). Wybrała pompę ciepła powietrze-woda 14 kW + bufor 300 l. Koszt brutto: 68 500 zł. Dotacja Czyste Powietrze: 47 000 zł. Dotacja gminna Tarnów: 8 000 zł. Wkład własny: 13 500 zł. Dodatkowo — ponieważ jej dochód kwalifikował się też do programu Stop Smog — dostała dofinansowanie 12 000 zł na termomodernizację (ocieplenie poddasza). Ostatecznie wkład własny: 1 500 zł. Roczne oszczędności na ogrzewaniu: 4 200 zł. Zwrot inwestycji: poniżej roku.

8 najczęstszych pułapek (które kosztują tysiące)

1. “Mam kocioł klasy 5, jestem bezpieczny” — w Krakowie NIE. W Krakowie klasy 5 na węgiel/drewno też są nielegalne. Sprawdź lokalną uchwałę swojego miasta.
2. “Kocioł kupiony 5 lat temu” — sprawdź klasę, mogła zmienić się norma. Kotły z 2018-2019 często były klasy 4, niektóre tylko klasy 3.
3. “Sąsiad ma stary i nikt go nie tyka” — kontrole zaczęły się intensyfikować. W 2025 wykonano w Małopolsce ponad 25 000 kontroli (5x więcej niż w 2022).
4. “Drony nie mogą wlecieć na moją działkę” — drony nie wchodzą, analizują dym z drogi publicznej. I to jest legalne.
5. “Mam kominek, to nie kocioł” — kominek też podlega uchwale. W Krakowie zakazany. W Małopolsce poza Krakowem — musi spełniać Ekoprojekt (od 2023).
6. “Wpis w CEEB załatwiłem, mam spokój” — CEEB to deklaracja, nie wymiana pieca. Kontrolerzy używają CEEB do wytypowania domów z kopciuchami.
7. “Czyste Powietrze tylko dla nowych pieców” — błąd, dotacja jest na wymianę + termomodernizację. Stary piec musi być zezłomowany (KPO — Karta Przekazania Odpadu).
8. “Wniosek złożę po wymianie” — w nowych zasadach (od 2024) wniosek składasz przed rozpoczęciem inwestycji lub w trakcie. Po zakończeniu — odmowa.

Jak przygotować wniosek Czyste Powietrze pod uchwałę?

Kluczowe dokumenty, które będą potrzebne w kontekście uchwały antysmogowej:

1. Karta Przekazania Odpadu (KPO) — obowiązkowa od 2022. Dokumentuje zezłomowanie starego pieca. Bez KPO — brak rozliczenia dotacji.
2. Lista ZUM — nowe źródło ciepła musi być z listy ZUM (Zielona Urządzeń Małej mocy). Pompy ciepła, kotły gazowe kondensacyjne, klimatyzatory typu split z grzaniem.
3. Audyt energetyczny — od 2024 wymagany przy zakresie kompleksowym (wymiana pieca + ocieplenie). Koszt 1 200-2 500 zł, refundowany w dotacji.
4. Faktura za demontaż starego pieca — z numerem KPO.
5. Faktura + protokół odbioru nowego źródła — z OZC (oświadczeniem zgodności).
6. Świadectwo charakterystyki energetycznej (przy zakresie kompleksowym).
7. Wpis CEEB — zaktualizowany po wymianie pieca (do 14 dni).

Pomagamy z całością — od audytu, przez wybór urządzenia, montaż, KPO, fakturowanie po rozliczenie z WFOŚiGW. Zadzwoń: ☎ 608 682 620.

Linki zewnętrzne — oficjalne źródła

• Małopolska: powietrze.malopolska.pl — pełna treść uchwały, mapa kontroli, kalkulator emisji.
• Śląsk: powietrze.slaskie.pl — uchwała + harmonogram + dotacje.
• Czyste Powietrze: czystepowietrze.gov.pl — wniosek online + lista ZUM + kalkulator dotacji.

FAQ — najczęstsze pytania

Czy mogę dalej palić w klasie 3 do 31.12.2026?

W Małopolsce — tak (poza Krakowem). Na Śląsku — tak, do 31.12.2027. Ale uwaga: jeśli palisz odpadami, mokrym drewnem lub ekogroszkiem złej jakości, mandat dostaniesz tak samo jak za kopciucha.

Co jeśli mój dom jest na obszarze, gdzie nie ma sieci gazowej?

Pompa ciepła nie wymaga sieci gazowej. Wystarczy prąd. To dziś najpopularniejsza alternatywa w domach podmiejskich w Małopolsce i na Śląsku.

Jak długo czeka się na kontrolę po zgłoszeniu?

W Krakowie — średnio 2-7 dni. W Katowicach, Sosnowcu, Rybniku — 1-3 dni w sezonie grzewczym. W mniejszych gminach — 7-21 dni.

Czy mogę odmówić wpuszczenia kontrolerów?

Możesz, ale: 1) dostaniesz mandat 500 zł za samą odmowę, 2) sprawa trafi do sądu, który wyda nakaz wejścia z policją, 3) kara może wzrosnąć do 5 000 zł.

Co jeśli sprzedam dom z kopciuchem?

Nowy właściciel przejmuje obowiązek wymiany w terminie wynikającym z uchwały. Ale kopciuch po terminie = mandat dla osoby, która faktycznie pali. Praktyka: domy z kopciuchami sprzedają się o 30-50 tys. zł taniej niż z legalnym piecem.

Czy klimatyzator wystarczy do całorocznego ogrzewania?

Tak, w domach dobrze ocieplonych do 120 m². W większych domach lub źle ocieplonych — wystarczy do -10°C, poniżej trzeba uzupełnić grzejnikiem elektrycznym lub buforem.

Jak długo trwa procedura Czyste Powietrze?

Od złożenia wniosku do decyzji: 30-60 dni. Od decyzji do wypłaty (po realizacji): 30 dni. Razem: 3-6 miesięcy.

Podsumowanie — co zrobić w 2026?

Jeśli masz kocioł bezklasowy w Małopolsce lub na Śląsku — wymień go natychmiast. Każdy dzień to ryzyko mandatu i potencjalnie nakaz administracyjny.

Jeśli masz kocioł klasy 3 w Małopolsce — masz 8 miesięcy do końca 2026. Wniosek Czyste Powietrze powinieneś złożyć najpóźniej do września 2026, żeby zdążyć z realizacją.

Jeśli masz kocioł klasy 4 lub 5 — masz więcej czasu, ale rozważ wymianę już teraz, bo dotacje w 2026 są wciąż wysokie (do 66 000 zł), a od 2027 program Czyste Powietrze może być mniej hojny.

Jeśli masz kocioł w Krakowie na węgiel lub drewno — jest nielegalny już od 2019, niezależnie od klasy. Wymień natychmiast.

W EkoInstalatorzy.pl od 2018 roku wymieniliśmy ponad 2 100 starych pieców w Małopolsce i na Śląsku. Pomagamy w całym procesie — od audytu energetycznego, przez wybór i montaż urządzenia, po wniosek i rozliczenie Czyste Powietrze, Stop Smog i programy gminne.

☎ 608 682 620 — bezpłatna konsultacja, audyt energetyczny gratis, przygotowanie wniosku w 48 h.

---

Artykuł zaktualizowany: 29 kwietnia 2026. Stan prawny uchwał antysmogowych Małopolski i Śląska zgodny z aktualnym brzmieniem na ten dzień. Aktualne kwoty dotacji według programu priorytetowego Czyste Powietrze 2026.