LCOE — uśredniony koszt energii

Czym jest LCOE

LCOE (Levelized Cost of Energy) to średni koszt produkcji 1 kWh energii przez cały okres życia instalacji. Sumuje:

• CAPEX — koszty inwestycyjne (panele, falownik, montaż)
• OPEX — koszty eksploatacyjne (serwis, przeglądy, ubezpieczenie)
• Koszty finansowania — odsetki kredytu, koszt kapitału
• Degradacja — spadek mocy w czasie (typowo 0,5%/rok dla PV)

i dzieli przez całkowitą produkcję energii w okresie życia (zwykle 25 lat dla PV).

Wzór LCOE

LCOE = Σ(Inwestycja + OPEX_t × (1+r)^-t) / Σ(Produkcja_t × (1+r)^-t)

Gdzie:

• r — stopa dyskontowa (typowo 4-7%)
• t — rok (0-25)

Typowe LCOE 2026

Źródło energii	LCOE (zł/kWh)
Fotowoltaika dachowa 10 kW	0,30-0,40
Fotowoltaika farma 1 MW	0,18-0,25
Fotowoltaika + magazyn 10 kWh	0,45-0,60
Wiatr lądowy onshore	0,20-0,28
Wiatr offshore	0,30-0,45
Atom (nowy reaktor)	0,45-0,80
Gaz CCGT	0,40-0,60
Węgiel z CCS	0,50-0,70
Biomasa	0,40-0,55

Polska sieć (mix 2026): średnia cena hurtowa ~0,50 zł/kWh + dystrybucja ~0,60 zł/kWh = ~1,10 zł/kWh finalna cena dla gospodarstwa.

LCOE dla domowej PV

Przykład: instalacja 8 kW dachowa w Małopolsce:

Pozycja	Wartość
CAPEX brutto	32 000 zł
Dotacja Mój Prąd	-7 000 zł
CAPEX netto	25 000 zł
OPEX rocznie (serwis, mycie, mała wymiana)	250 zł
Roczna produkcja (rok 1)	8 800 kWh
Degradacja roczna	0,5%
Suma produkcji 25 lat	~205 000 kWh
LCOE	0,15-0,18 zł/kWh (bez dyskontowania)
LCOE z dyskontem 5%	0,28-0,32 zł/kWh

Wniosek: LCOE domowej PV (0,28 zł/kWh) jest 4× tańsze niż cena prądu z sieci (1,10 zł/kWh). To podstawa opłacalności fotowoltaiki.

LCOE pompy ciepła vs gaz

Dla ogrzewania (zamiast prądu) — pompa ciepła + PV daje:

Źródło	LCOE ciepła (zł/kWh)
Pompa ciepła + PV (kombo)	0,12-0,18
Pompa ciepła z taryfy G12w	0,28-0,32
Kocioł gazowy	0,28-0,40
Kocioł na pellet	0,30-0,40
Kocioł węglowy (zakazany)	0,15-0,25
Grzanie elektryczne oporowe	1,10

Pompa ciepła z własną fotowoltaiką to najtańsze ogrzewanie w Polsce 2026.

LCOE jako narzędzie inwestycyjne

LCOE pozwala porównywać alternatywy:

• “Czy zainwestować 32 000 zł w PV o LCOE 0,30, czy raczej trzymać na lokacie 4%?”
• “Czy taniej kupić 1 MWh z sieci za 1 100 zł, czy zainwestować w PV produkujący 1 MWh za LCOE 300 zł?”

Inwestycja w PV opłaca się gdy LCOE < cena z sieci. W 2026 w Polsce to jest spełnione od kilku lat z dużą rezerwą.